Mitral Kapak Prolapsusu Nedir?
Mitral kapak prolapsusu, kalpteki mitral kapağın yaprakçıklarının kalp kasılırken normalden daha fazla geriye doğru esnemesidir. Çoğu kişide önemli bir sorun oluşturmaz ve başka bir nedenle yapılan kalp ultrasonunda tesadüfen fark edilir.
Asıl önemli olan, prolapsusa mitral kapak kaçağının eşlik edip etmediğidir. Kapak tam kapanamazsa kanın bir kısmı geriye kaçabilir. Kaçak hafifse yalnızca takip yeterli olabilirken, ileri derecede olduğunda kalbin çalışmasını zaman içinde etkileyebilir.
Mitral Kapak Prolapsusu Neden Olur?
Mitral kapak, kalpte kanın doğru yönde ilerlemesini sağlayan kapaklardan biridir. Prolapsusta kapağın yaprakçıkları normalden daha esnek veya gevşek olabilir. Kalp kasıldığında bu yaprakçıklar geriye doğru bombeleşir.
Bazı kişilerde bu yalnızca yapısal bir farklılıktır ve herhangi bir kapak kaçağına yol açmaz. Bazılarında ise kapak yaprakçıkları birbirine tam olarak yaklaşamaz ve mitral kapak yetmezliği, yani kaçak gelişebilir.
Mitral kapak prolapsusunda ailesel yatkınlık görülebilir. Bazı bağ dokusu hastalıklarında da kapak yapısı daha gevşek olabilir.
Mitral Kapak Prolapsusu Belirtileri Nelerdir?
Mitral kapak prolapsusu olan kişilerin büyük bölümünde hiçbir belirti yoktur.
Belirti olduğunda en sık karşılaşılan şikâyetlerden biri çarpıntıdır. Kalbin hızlı, güçlü veya düzensiz attığı hissedilebilir. Bazı kişilerde göğüste batma veya ağrı da görülebilir. Bu ağrı her zaman kalp damarlarındaki bir darlığa bağlı değildir.
Nefes darlığı, çabuk yorulma veya egzersiz kapasitesinde azalma ise özellikle mitral kapak kaçağı belirginleştiğinde ortaya çıkabilir.
Yeni başlayan veya giderek artan nefes darlığı, hastalığın yeniden değerlendirilmesini gerektiren önemli bir değişikliktir.
Mitral Kapak Prolapsusu Tehlikeli midir?
Çoğu mitral kapak prolapsusu iyi seyirlidir. Kapak kaçağı olmayan veya yalnızca hafif kaçağı bulunan kişiler uzun yıllar herhangi bir ciddi sorun yaşamadan normal hayatlarını sürdürebilir.
Daha yakından takip edilmesi gereken durum, prolapsusa belirgin mitral kapak yetmezliğinin eşlik etmesidir. Kaçak ilerlediğinde kalp zamanla büyüyebilir ve kalbin çalışma gücü etkilenebilir.
Bazı hastalarda atriyal fibrilasyon gibi ritim bozuklukları da gelişebilir. Daha nadir olarak farklı ritim sorunları görülebilir. Bu nedenle risk, yalnızca “prolapsus var mı?” sorusuna göre değil, kapak kaçağının derecesi, kalbin durumu ve ritim bulguları birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Mitral Kapak Prolapsusu Nasıl Teşhis Edilir?
Tanıda temel yöntem ekokardiyografi, yani kalp ultrasonudur. Ekokardiyografi ile mitral kapak yaprakçıklarının hareketi görülebilir ve prolapsusa eşlik eden kapak kaçağının olup olmadığı belirlenebilir.
Doktor muayenesinde duyulan karakteristik bir kalp sesi de mitral kapak prolapsusunu düşündürebilir.
Çarpıntısı olan hastalarda EKG veya Holter ile kalp ritmi daha uzun süre takip edilebilir. İleri kapak kaçağı düşünülen veya kapağın ayrıntılı değerlendirilmesi gereken hastalarda ek görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Mitral Kapak Prolapsusu Nasıl Tedavi Edilir?
Mitral kapak prolapsusu olan kişilerin büyük bölümünde özel bir tedavi gerekmez. Kapak kaçağı yoksa veya hafifse belirli aralıklarla kardiyoloji kontrolü yeterli olabilir.
Çarpıntı gibi şikâyetler belirginse hastanın ritmi değerlendirilir ve gerekli görülürse ilaç tedavisi uygulanabilir.
Tedaviyi asıl belirleyen durum mitral kapak kaçağının ilerlemesidir. İleri derecede mitral yetmezlik gelişmiş ve kalp bundan etkilenmeye başlamışsa kapağa yönelik tedavi gündeme gelir.
Mitral Kapak Prolapsusunda Ameliyat Ne Zaman Gerekir?
Mitral kapak prolapsusu olan herkesin ameliyat olması gerekmez. Cerrahi tedavi daha çok ileri mitral kapak yetmezliği geliştiğinde değerlendirilir.
Uygun hastalarda mümkünse kapağın değiştirilmesi yerine mitral kapak onarımı tercih edilebilir. Amaç hastanın kendi kapağını koruyarak kaçağı ortadan kaldırmak veya önemli ölçüde azaltmaktır.
Cerrahi riski yüksek olan ve kapak yapısı uygun bazı hastalarda MitraClip gibi kateterle yapılan tedaviler de değerlendirilebilir.
Mitral Kapak Prolapsusu Olanlar Spor Yapabilir mi?
Kapak kaçağı olmayan veya hafif olan kişilerin büyük bölümünde günlük fiziksel aktiviteler ve egzersiz kısıtlanmaz.
Yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi aktiviteler çoğu kişi için uygundur. Ancak ileri mitral kapak yetmezliği, belirgin ritim bozukluğu veya kalpte büyüme varsa egzersiz düzeyi kişiye özel belirlenmelidir.
Yoğun veya yarışmalı spor yapan kişilerin kardiyoloji değerlendirmesi sonrasında hareket etmesi daha doğru olur.
Mitral Kapak Prolapsusu ve Gebelik
Mitral kapak prolapsusu bulunan kadınların çoğu gebeliği sorunsuz geçirebilir. Özellikle önemli bir kapak kaçağı yoksa prolapsus tek başına genellikle ciddi bir sorun oluşturmaz.
Belirgin mitral kapak yetmezliği, kalpte büyüme veya ritim bozukluğu varsa gebelik öncesinde kardiyoloji değerlendirmesi yapılması önemlidir. Böylece gebelik sırasında gerekli takip önceden planlanabilir.
Mitral Kapak Prolapsusunda Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Yeni başlayan veya giderek sıklaşan çarpıntı, nefes darlığı, efor kapasitesinde azalma ya da bacaklarda şişlik gelişirse kardiyoloji kontrolü yapılmalıdır.
Bayılma, uzun süren belirgin ritim bozukluğu veya yeni başlayan şiddetli göğüs ağrısı gibi belirtiler ise daha hızlı değerlendirme gerektirir.
Sık Sorulan Sorular
Mitral kapak prolapsusu kendiliğinden düzelir mi?
Mitral kapak prolapsusunun tamamen ortadan kalkması genellikle beklenmez. Ancak birçok kişide yıllarca değişmeden kalabilir ve herhangi bir tedavi gerektirmez. Takipte önemli olan kapak kaçağının gelişip gelişmediğidir.
Mitral kapak prolapsusu kalp yetmezliğine neden olur mu?
Prolapsus tek başına genellikle kalp yetmezliğine yol açmaz. Ancak zaman içinde ileri mitral kapak yetmezliği gelişirse kalbin üzerindeki yük artabilir ve tedavi edilmediğinde kalp fonksiyonları etkilenebilir.
Mitral kapak prolapsusu çarpıntı yapar mı?
Evet. Çarpıntı mitral kapak prolapsusu olan kişilerde görülebilen şikâyetlerden biridir. Ancak her çarpıntının nedeni prolapsus değildir. Sık veya uzun süren çarpıntılarda ritim değerlendirmesi yapılması gerekir.
Mitral kapak prolapsusu olanlar ömür boyu ilaç kullanır mı?
Hayır. Hastaların büyük bölümünde sürekli ilaç tedavisi gerekmez. İlaçlar daha çok çarpıntı, ritim bozukluğu veya eşlik eden başka bir kalp sorunu olduğunda kullanılabilir.
Mitral kapak prolapsusu olanlar ne sıklıkla kontrol edilmelidir?
Kontrol sıklığı kapak kaçağının derecesine göre değişir. Kapak kaçağı olmayan veya hafif olan kişiler daha seyrek takip edilebilirken belirgin mitral yetmezliği bulunan hastalarda daha yakın ekokardiyografi takibi gerekir.
Mitral kapak prolapsusu ilerler mi?
Her hastada ilerlemez. Birçok kişide uzun yıllar stabil kalır. Ancak bazı hastalarda zaman içinde mitral kapak kaçağı artabilir. Düzenli takip bu değişikliğin kalp etkilenmeden fark edilmesini sağlar.