EVAR ve TEVAR

  • Son Güncelleme: 12 Mart 2026
EVAR ve TEVAR işlemi

EVAR ve TEVAR, aort damarındaki anevrizma veya damar yırtılması (diseksiyon) gibi hastalıkların tedavisinde kullanılan endovasküler stent greft yöntemleridir. Bu tedavilerde açık ameliyat yapılmadan kasık damarından girilerek aortun içine özel bir stent greft yerleştirilir. Yerleştirilen bu yapı damar duvarını içeriden destekler, kanın zayıflamış damar duvarına basınç yapmasını engeller ve aort yırtılması riskini azaltır. Bu yaklaşım tıpta endovasküler aort onarımı olarak adlandırılır.

Aort, kalpten çıkan ve vücudun tamamına kan taşıyan en büyük atardamardır. Aortun bazı bölgelerinde zamanla damar duvarı zayıflayabilir ve anevrizma adı verilen genişlemeler oluşabilir. Anevrizma büyüdükçe damar duvarının yırtılma riski artar. Bu nedenle belirli büyüklüğe ulaşan anevrizmaların tedavi edilmesi gerekir. Günümüzde birçok hastada açık ameliyat yerine damar içinden uygulanan endovasküler yöntemler tercih edilebilmektedir.

EVAR Nedir?

EVAR (Endovascular Aneurysm Repair), karın bölgesindeki aort damarında gelişen anevrizmaların damar içinden stent greft yerleştirilerek tedavi edilmesidir. Bu işlemde kasık damarından ince kateterler ile aortun içine ulaşılır ve anevrizmanın bulunduğu bölgeye özel bir yapay damar destek sistemi yerleştirilir. Bu sistem stent greft olarak adlandırılır ve metal bir iskelet üzerine yerleştirilmiş yapay damar dokusundan oluşur.

Stent greft yerleştirildiğinde kan akımı artık zayıflamış damar duvarı yerine stentin içinden geçer. Böylece damar duvarı üzerindeki basınç azalır ve anevrizmanın yırtılma riski belirgin şekilde düşer. EVAR özellikle abdominal aort anevrizması tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir ve birçok hastada açık cerrahiye göre daha kısa iyileşme süresi sağlayabilir.

TEVAR Nedir?

TEVAR (Thoracic Endovascular Aortic Repair), göğüs bölgesindeki aort damarında gelişen anevrizma veya bazı aort diseksiyonlarının damar içinden stent greft kullanılarak tedavi edilmesidir. Bu işlemde de EVAR tedavisinde olduğu gibi kasık damarından girilerek kateterler yardımıyla aort içine ulaşılır ve hastalıklı bölgeye stent greft yerleştirilir.

Stent greft yerleştirildiğinde kan akımı güvenli kanal içinden ilerlemeye başlar ve zayıflamış damar duvarı üzerindeki basınç azalır. Bu sayede aortun yırtılma riski düşer ve organlara giden kan akımı korunur. TEVAR özellikle torasik aort anevrizması, bazı aort diseksiyonları ve travmaya bağlı aort yaralanmalarında uygulanabilen modern bir tedavi yöntemidir.

EVAR ve TEVAR Arasındaki Fark Nedir?

EVAR ve TEVAR aslında aynı tedavi prensibine dayanır ve her iki yöntemde de damar içine yerleştirilen stent greft ile aort duvarı içeriden desteklenir. Temel fark işlemin uygulandığı aort bölgesidir. EVAR karın bölgesindeki aort damarına uygulanırken TEVAR göğüs bölgesindeki aort damarına uygulanır.

Her iki işlemde de amaç aort damarındaki zayıf bölgeyi içeriden desteklemek ve damar yırtılması riskini azaltmaktır. Tedavi planı yapılırken hastanın aort yapısı, anevrizmanın yeri ve büyüklüğü ile genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.

EVAR ve TEVAR İşlemi Nasıl Yapılır?

EVAR ve TEVAR işlemleri genellikle anjiyografi laboratuvarında yapılır. İşlem sırasında kasık damarından ince kateterler ile aort damarına ulaşılır. Görüntüleme sistemleri kullanılarak stent greftin doğru noktaya yerleştirilmesi sağlanır.

Stent greft uygun pozisyona getirildikten sonra açılır ve damar içine yerleşir. Böylece kan akımı stent greft içinden ilerlemeye başlar ve damar duvarındaki zayıf bölge üzerindeki basınç azalır. İşlem sırasında büyük bir cerrahi kesi yapılmadığı için çoğu hastada iyileşme süreci açık ameliyata göre daha hızlı olabilir.

EVAR ve TEVAR Sonrası İyileşme Süreci

Endovasküler aort tedavilerinden sonra hastalar genellikle kısa sürede günlük yaşamlarına dönebilir. İşlem sonrasında birkaç saat yatak istirahati önerilir ve kasık bölgesindeki giriş yeri kontrol edilir. Hastaların çoğu bir veya birkaç gün içinde taburcu olabilir.

Tedaviden sonra düzenli takip büyük önem taşır. Çünkü zaman içinde aortun diğer bölümlerinde genişleme gelişip gelişmediğinin değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle belirli aralıklarla bilgisayarlı tomografi veya benzeri görüntüleme yöntemleri ile kontrol yapılır.

Düzenli takip ve tansiyon kontrolü, aort hastalıklarının ilerlemesini önlemek açısından önemli bir rol oynar.

Sık Sorulan Sorular

EVAR ameliyat mı?

EVAR teknik olarak klasik bir açık ameliyat değildir. Bu işlem damar içinden yapılan girişimsel bir tedavidir ve genellikle kasık damarından kateterler ile uygulanır. Açık cerrahide olduğu gibi büyük bir kesi yapılmaz ve aort damarı doğrudan açılmaz.

Bu nedenle iyileşme süresi çoğu zaman daha kısa olabilir. Ancak yine de ileri düzey bir damar tedavisi olduğu için işlem ameliyathane veya anjiyografi laboratuvarında uzman bir ekip tarafından gerçekleştirilir.

EVAR ve TEVAR kaç saat sürer?

EVAR ve TEVAR işlemleri genellikle 1 ile 3 saat arasında sürer. İşlem süresi aort damarındaki hastalığın yerine, damar yapısına ve kullanılacak stent greft sistemine göre değişebilir.

Bazı karmaşık vakalarda işlem süresi daha uzun olabilir. İşlem tamamlandıktan sonra hastalar genellikle birkaç saat gözlem altında tutulur ve çoğu hasta kısa süre içinde ayağa kalkabilir.

EVAR sonrası yaşam nasıldır?

EVAR sonrası hastaların büyük kısmı kısa sürede günlük yaşamına dönebilir. İlk birkaç gün ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması önerilir, ancak yürüyüş gibi hafif aktiviteler genellikle erken dönemde yapılabilir. İşlem sonrasında düzenli doktor kontrolleri önemlidir çünkü stent greftin doğru pozisyonda olup olmadığı ve aort damarının durumu belirli aralıklarla görüntüleme yöntemleri ile değerlendirilir. Sağlıklı beslenme, tansiyon kontrolü ve sigarayı bırakmak uzun dönem damar sağlığı açısından büyük önem taşır.

EVAR kimlere uygulanamaz?

Her hasta EVAR tedavisi için uygun olmayabilir. Aort damarının yapısı, anevrizmanın konumu ve damar çapları bu tedavinin uygulanabilirliğini belirler. Bazı hastalarda damar yapısı stent greft yerleştirilmesine uygun olmayabilir ve bu durumlarda açık cerrahi tedavi tercih edilebilir. Bu nedenle tedavi planı yapılmadan önce detaylı görüntüleme yöntemleri ile aort yapısı değerlendirilir.

EVAR sonrası kaç gün hastanede kalınır?

EVAR işlemi sonrasında hastalar genellikle kısa süre hastanede takip edilir. Çoğu hasta bir veya iki gün içinde taburcu olabilir. İşlemden sonra kasık bölgesindeki giriş yeri kontrol edilir ve hastanın genel durumu izlenir. Herhangi bir sorun görülmezse hastalar kısa sürede evlerine dönebilir ve günlük aktivitelerine kademeli olarak başlayabilir.

EVAR sonrası spor yapılabilir mi?

EVAR tedavisinden sonra çoğu hasta birkaç hafta içinde hafif egzersizlere başlayabilir. Yürüyüş, bisiklet ve yüzme gibi aktiviteler genellikle güvenlidir. Ancak ağır kaldırma ve aşırı zorlayıcı sporlar için doktor onayı almak gerekir. Düzenli egzersiz yapmak kalp ve damar sağlığını destekler ve tansiyon kontrolüne yardımcı olur.

EVAR sonrası stent vücutta hissedilir mi?

Stent greft aort damarının içinde yer aldığı için hastalar tarafından hissedilmez. Günlük yaşam sırasında varlığı genellikle fark edilmez. Çoğu hasta işlem sonrasında normal hayatına dönebilir ve stent günlük aktiviteleri etkilemez.

EVAR işlemi için yaş sınırı var mı?

EVAR tedavisinde kesin bir yaş sınırı yoktur. Tedavi kararı hastanın yaşı yerine genel sağlık durumu, damar yapısı ve anevrizmanın özelliklerine göre verilir. Özellikle ileri yaşta ve açık cerrahi için yüksek risk taşıyan hastalarda EVAR daha uygun bir seçenek olabilir. Bu nedenle birçok merkezde yaşlı hastalarda endovasküler tedaviler daha sık tercih edilmektedir.

EVAR sonrası tansiyon kontrolü neden önemlidir?

EVAR tedavisinden sonra tansiyonun iyi kontrol edilmesi aort damarının korunması açısından çok önemlidir. Yüksek tansiyon damar duvarına uygulanan basıncı artırarak aortun diğer bölgelerinde genişleme riskini artırabilir. Bu nedenle işlem sonrasında düzenli tansiyon takibi yapılmalı ve doktorun önerdiği ilaçlar düzenli kullanılmalıdır. Sağlıklı beslenme ve tuz tüketiminin azaltılması da tansiyon kontrolüne katkı sağlar.

Kaynaklar