Alkol Septal Ablasyon Nedir? Nasıl Yapılır?

Alkol septal ablasyon, hipertrofik kardiyomiyopati hastalarında kalın kalp kasının inceltildiği bir işlemdir. Damar yoluyla ilerletilen kateter aracılığıyla kalp kasını besleyen küçük bir damara alkol verilerek bölgesel olarak kasın incelmesi sağlanır. 

Alkol septal ablasyon nedir?

Alkol septal ablasyon, kalp kasının aşırı kalınlaştığı hipertrofik kardiyomiyopatide kalınlaşmış bölgenin kontrollü biçimde küçültülmesini sağlayan kateter işlemidir. İşlem sırasında kalbi besleyen küçük bir damar dalına saf alkol verilir; bu damarın beslediği aşırı kalın doku zamanla incelir ve kanın kalpten çıkışındaki engel ortadan kalkar.

Bu yöntem açık ameliyat gerektirmez. Kasıktan ilerletilen ince bir kateter yardımıyla yapılır. İşlem genellikle bir-iki saat içinde tamamlanır. Özellikle nefes darlığı, çabuk yorulma, göğüste baskı hissi veya bayılma şikayetleri yaşayan uygun hastalarda etkili bir tedavi seçeneğidir.

Hipertrofik kardiyomiyopati nedir?

Hipertrofik kardiyomiyopati, kalp kasının normalden daha kalın hale geldiği genetik geçişli olabilen bir kalp hastalığıdır. Kalınlaşma çoğu zaman kalbin ana pompalama odacığında görülür.

Bazı hastalarda kalp kasındaki bu kalınlaşma, kalbin çıkış yolunu daraltabilir. Özellikle kalpten çıkan ana damar bölgesindeki daralma, kanın vücuda atılmasını zorlaştırabilir.

Bu durum zamanla nefes darlığı, efor kapasitesinde azalma, çarpıntı veya bayılma hissine yol açabilir.

Neden alkol kullanılır?

Saf alkol, dokuya verildiğinde o bölgedeki hücreleri kontrollü biçimde işlevsiz hale getirir. Alkol septal ablasyonda alkol kalbe genel olarak değil, sadece kalınlaşmış bölmeyi besleyen küçük bir damara verilir.

Verilen alkol o damarın beslediği bölgede kontrollü bir küçük hasar oluşturur. Birkaç hafta ile birkaç ay içinde bu bölgedeki kalın doku küçülür; çıkış yolundaki darlık azalır.

Yani işlemin amacı kalbi bir bütün olarak etkilemek değil, sadece sorun çıkaran kalın bölmeyi inceltmektir.

Alkol septal ablasyon neden yapılır?

Alkol septal ablasyonun amacı, kalbin çıkış yolundaki darlığı azaltmaktır. Kalınlaşmış kas dokusu küçüldüğünde kan akımı daha rahat hale gelir ve kalbin yükü azalabilir.

Özellikle ilaç tedavisine rağmen günlük yaşamı etkileyen şikayetleri devam eden hastalarda işlem düşünülebilir. Bazı kişilerde açık kalp ameliyatı yerine daha az girişimsel bir seçenek olarak tercih edilebilir.

Alkol septal ablasyon nasıl yapılır?

İşlem kateter laboratuvarında yapılır. Hasta genellikle uyutulmaz; sadece kasık bölgesi uyuşturulur ve hafif bir sakinleştirici verilir. Sedasyon, hastayı tam uyutmadan ağrısız ve rahat bir uyku haline getiren ilaç uygulamasıdır.

Kasıktaki atardamara ince bir kılıf yerleştirilir. Buradan kateter damar yoluyla kalbe ilerletilir ve kalbi besleyen koroner damarlara ulaşılır.

Septumu besleyen küçük damar dalları teker teker değerlendirilir. Bu dallardan hangisinin kalın bölgeyi beslediği özel bir görüntüleme tekniğiyle belirlenir. Genellikle koroner damarın “septal dal” denilen ince kollarından biri seçilir.

Doğru dal bulunduktan sonra o dala önce bir balon kateter yerleştirilir ve şişirilir; bu, alkolün başka bölgelere geçişini engellemek içindir. Sonra balonun içinden ince bir kanaldan saf alkol verilir. Verilen miktar ve süre hekim tarafından kontrol edilir.

Alkol verilirken hasta hafif bir göğüs basıncı ya da rahatsızlık hissedebilir; bu beklenen bir durumdur ve birkaç dakika içinde geçer.

İşlem sonrası balon çıkarılır, kateterler geri çekilir ve giriş yeri kapatılır.

Alkol septal ablasyon ne kadar sürer?

Alkol septal ablasyon çoğu zaman bir ile iki saat arasında tamamlanır. Süre hastanın anatomisine ve işlemin teknik ayrıntılarına göre değişebilir.

İşlem sonrası hastalar genellikle birkaç gün takip edilir.

Hemen iyileşir miyim?

Hayır, etki hemen ortaya çıkmaz. Alkol septal ablasyonun en önemli özelliği etkisinin zamanla gelişmesidir.

İlk haftalarda dokuda küçük bir iyileşme süreci olur. Üç ile altı ay içinde kalın bölge yavaş yavaş küçülür ve çıkış yolundaki darlık azalır.

Hastaların büyük bölümü ilk üç ay sonunda belirgin iyileşme fark eder. Tam etki altıncı aydan sonra görülür. Bu yüzden işlem sonrası kontrol ekokardiyografisi genellikle üçüncü ve altıncı aylarda yapılır.

Kimler için uygundur?

Alkol septal ablasyon her hipertrofik kardiyomiyopati hastası için uygun değildir. İşlem kararı; şikayetlerin düzeyi, kalp kasının yapısı ve çıkış yolu darlığının derecesine göre verilir.

Özellikle ilaç tedavisine rağmen nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma hissi veya günlük yaşamda belirgin kısıtlanma yaşayan hastalarda değerlendirilebilir.

Kalp kasının yapısı ve damar anatomisi işlem açısından uygun olmalıdır.

Açık ameliyattan farkı nedir?

Hipertrofik kardiyomiyopatide kalın bölmeyi inceltmek için iki temel yöntem vardır: alkol septal ablasyon ve septal miyektomi.

Septal miyektomi açık kalp ameliyatıdır. Cerrah göğsü açar, kalbi durdurur ve kalın bölmenin bir kısmını fiziksel olarak keserek çıkarır. Bu yöntemin uzun yıllara dayanan deneyimi vardır ve özellikle genç hastalarda tercih edilebilir.

Alkol septal ablasyon kateter işlemidir; göğüs açılmaz, hasta birkaç gün içinde taburcu olur. İyileşme süreci daha kısadır. Ancak etkisi cerrahiye göre daha yavaş gelişir ve kalp pili gereksinimi biraz daha yüksektir.

Hangi yöntemin uygun olduğu hastanın yaşı, kalbin yapısı, eşlik eden hastalıklar ve hastanın tercihi değerlendirilerek karar verilir. Kararı hipertrofik kardiyomiyopati konusunda deneyimli bir ekip tarafından verilir.

Başarı oranı nasıldır?

Uygun hastalarda alkol septal ablasyon sonrası kalp çıkış yolundaki darlık belirgin şekilde azalır ve hastaların büyük kısmında nefes darlığı, çabuk yorulma ve göğüste baskı hissi gibi şikayetlerde düzelme görülür. Deneyimli merkezlerde işlem sonrası belirgin klinik rahatlama oranı genellikle %90’ın üzerindedir.

İşlem sonrası iyileşme nasıl olur?

İşlem sonrası hasta yoğun bakımda bir gece kalır. Bu sürede kalp ritmi yakından izlenir; geçici iletim bozuklukları varsa fark edilir.

Yoğun bakım sonrası serviste birkaç gün daha takip edilir. Çoğu hasta üç ile beş gün içinde taburcu olur.

İlk haftalarda hafif yorgunluk ve göğüste hassasiyet olabilir. Yürüyüş ve hafif aktiviteler birkaç gün içinde başlanabilir. Ağır spor ve yorucu fiziksel aktivite için altıncı haftaya kadar beklenmesi önerilir.

İlaç tedavisi genellikle devam eder; çünkü hipertrofik kardiyomiyopati hastalık olarak sürer. İşlem yalnızca çıkış yolundaki darlığı tedavi eder.

İlk kontrol bir ay içinde, sonraki kontroller üçüncü ve altıncı aylarda yapılır. Bu kontrollerde EKG ve ekokardiyografi ile kalın bölgedeki küçülme değerlendirilir.

Spor yapılabilir mi?

İyileşme tamamlandıktan sonra hafif ve orta yoğunluklu egzersize dönülebilir. Hipertrofik kardiyomiyopatili hastalarda yoğun yarışmacı sporlar genellikle önerilmez. Hekim kişiye özel öneri verir.