LAA kapatma nedir?
LAA kapatma veya sol atriyal apendiks kapatma, atriyal fibrilasyon hastalarında felç riskinin önemli kaynaklarından biri olan kalp içindeki küçük cebin yani sol atriyal apendiksin özel bir cihazla kapatılması işlemidir.
Bu işlemi anlamak için önce sol atriyal apendiksin ne olduğunu bilmek gerekir. Kalbin sol üst odacığının kenarında küçük bir cep şeklinde uzantı bulunur. Bu yapıya sol atriyal apendiks, yani LAA adı verilir. Sağlıklı kişilerde bu yapı genellikle sorun yaratmaz. Ancak atriyal fibrilasyonu olan hastalarda durum değişir.
Atriyal fibrilasyon nedir?
Atriyal fibrilasyon, kalbin üst odacıklarının düzensiz ve hızlı çalışması durumudur. Bu düzensiz ritim sırasında kanın bir kısmı LAA içinde durgun hale gelir. Zamanla burada pıhtı oluşabilir. Oluşan pıhtı dolaşıma katılıp beyne ulaşırsa felç gelişebilir. Atriyal fibrilasyona bağlı felçlerin büyük bölümü LAA kaynaklı pıhtılarla ilişkilidir.
LAA kapatma işlemi, pıhtı oluşumunun en sık geliştiği bu bölgeyi kapatarak felç riskini azaltmayı amaçlar.
LAA kapama kimlere yapılır?
Atriyal fibrilasyonu olan her hastaya LAA kapatma önerilmez. LAA kapatma genellikle kan sulandırıcı ilaç kullanımıyla ilgili sorun yaşayan hastalarda değerlendirilir.
Kan sulandırıcı tedavi atriyal fibrilasyonda felç riskini azaltmak için standart yaklaşımdır ve çoğu hasta için yeterlidir. Ancak bazı kişilerde ciddi kanama öyküsü, beyin kanaması, mide kanaması veya yüksek düşme riski nedeniyle uzun süreli kan sulandırıcı kullanımı zor olabilir.
Kan sulandırıcıya rağmen pıhtı geçiren, ilaçları tolere edemeyen veya kanama riski yüksek olan hastalarda LAA kapatma işlemi uygun bir seçenek haline gelebilir.
Hangi hastanın ameliyatsız LAA kapatma için uygun olduğuna ayrıntılı değerlendirme sonrası karar verilir.
LAA kapatma cihazı nedir?
LAA kapatma sırasında sol atriyal apendiksin girişine özel bir kapatma cihazı yerleştirilir. Bu cihaz bölgeye kan girişini engelleyerek pıhtı oluşma riskini azaltır.
Kullanılan cihazlar kateterin içinden ilerletilebilecek şekilde ince yapıdadır. LAA’nın içine ulaştığında açılarak bölgeye tutunur ve zaman içinde vücudun kendi dokusuyla kaplanır.
LAA anatomisi her hastada farklı olduğu için cihazlar da farklı boyut ve şekillerde üretilir. İşlem öncesinde yapılan görüntülemelerle en uygun cihaz seçilir.
LAA kapama işlemi nasıl yapılır?
Ameliyatsız LAA kapama işlemi özel donanımlı kateter laboratuvarında gerçekleştirilir. Çoğu hastada genel anestezi tercih edilir, bazı durumlarda sedasyon yeterli olabilir.
LAA kapatma işlemi kasıktaki damardan girilerek yapılır. İnce kateterler damar yoluyla kalbin sağ tarafına ilerletilir. Daha sonra iki üst odacık arasındaki ince bölgeden geçilerek sol tarafa ulaşılır ve LAA’nin bulunduğu alana ilerlenir.
Kateterle LAA kapatma sırasında anjiyografi ve yemek borusundan yapılan özel ekokardiyografi birlikte kullanılır. Bu görüntüleme yöntemleri LAA’nın yapısını ve cihazın doğru yerleşimini anlık olarak göstermeye yardımcı olur.
Uygun cihaz seçildikten sonra LAA’nın girişine yerleştirilir. Cihaz serbest bırakılmadan önce doğru pozisyonda olduğu ve bölgeyi yeterli şekilde kapattığı dikkatle kontrol edilir.
LAA kapatma işlemi çoğu zaman bir ile iki saat arasında tamamlanır.
LAA kapama öncesinde nelere dikkat edilir?
LAA kapatma öncesinde kan tetkikleri, EKG ve ayrıntılı ekokardiyografi yapılır. En önemli değerlendirmelerden biri yemek borusundan yapılan özel ekokardiyografidir. Bu inceleme LAA içinde pıhtı olup olmadığını gösterir.
Bazı hastalarda işlem öncesinde kalp BT’si de kullanılabilir. Bu görüntüleme yöntemi LAA anatomisinin ayrıntılı değerlendirilmesine yardımcı olur.
İşlemden önceki gece yarısından sonra yemek yenmemesi gerekir. Sürekli kullanılan ilaçlarla ilgili düzenleme hekim tarafından planlanır.
Aktif enfeksiyonların işlem öncesinde tedavi edilmiş olması önemlidir.
LAA kapama işleminin riskleri var mı?
LAA kapatma deneyimli merkezlerde yüksek başarı oranıyla uygulanan güvenli bir işlemdir. Kasık bölgesinde morarma ve hafif kanama en sık görülen sorunlardır ve çoğu zaman kısa sürede düzelir.
LAA kapama sonrası süreç nasıl olur?
LAA kapatma sonrası hastalar birkaç saat yakın takip altında tutulur. Çoğu hasta bir gece hastanede kaldıktan sonra ertesi gün taburcu edilir.
İlk günlerde kasık bölgesinde hafif hassasiyet ve morarma görülebilir. Bu dönemde ağır kaldırmaktan ve yoğun fiziksel aktivitelerden kaçınılması önerilir. Çoğu kişi kısa süre içinde günlük yaşamına dönebilir.
LAA kapatma sonrası ilaç tedavisi hastanın durumuna göre planlanır. İlk dönemde cihaz yüzeyinin iyileşmesi için belirli süreyle kan sulandırıcı veya antiplatelet tedavi kullanılabilir.
İlk kontroller genellikle birkaç hafta içinde yapılır. Kontrollerde ekokardiyografi ile cihazın yerleşimi değerlendirilir.
LAA kapatıldıktan sonra felç riski tamamen ortadan kalkar mı?
LAA kapatma işlemi atriyal fibrilasyona bağlı felç riskini belirgin biçimde azaltır. Çünkü atriyal fibrilasyonda gelişen pıhtıların büyük bölümü sol atriyal apendiksten kaynaklanır.
Ancak felç riski tamamen sıfırlanmaz. Tansiyon, diyabet, damar sertliği ve diğer damar hastalıkları gibi ek risk faktörleri önemini korumaya devam eder. Bu nedenle düzenli takip ve tedavi sürdürülmelidir.
LAA kapama sonrası yaşam nasıldır?
LAA kapatma sırasında yerleştirilen cihaz vücutta hissedilmez ve günlük yaşamı etkilemez. Hastalar çoğu zaman normal yaşamlarına kısa sürede dönebilir.
Modern LAA kapatma cihazları MR uyumludur. Cep telefonu, bilgisayar ve günlük elektronik cihazlarla ilgili özel bir kısıtlama yoktur.
İlk aylarda diş tedavisi veya cerrahi işlem planlanıyorsa hekime bilgi verilmelidir.
Atriyal fibrilasyon tedavisi devam eder mi?
Evet. LAA kapatma atriyal fibrilasyonu ortadan kaldıran bir işlem değildir. Bu yöntem esas olarak felç riskini azaltmayı hedefler.
Bu nedenle kalp ritmini veya hızını düzenleyen ilaçlar çoğu hastada devam eder. Bazı hastalarda atriyal fibrilasyon ablasyonu da ayrıca planlanabilir.
Sık Sorulan Sorular
LAA kapatma atriyal fibrilasyonu tedavi eder mi?
Hayır. LAA kapatma atriyal fibrilasyonu ortadan kaldırmaz. İşlemin amacı atriyal fibrilasyona bağlı pıhtı ve inme riskini azaltmaktır. Atriyal fibrilasyon için gereken diğer tedaviler devam eder.
LAA kapatma ameliyat mıdır?
Hayır. LAA kapatma açık kalp ameliyatı değildir. İşlem genellikle kasık damarından kateterle kalbe ulaşılarak yapılır ve göğüs açılmaz.
LAA kapatma sonrası kan sulandırıcı bırakılabilir mi?
Birçok hastada uzun süreli güçlü kan sulandırıcı ihtiyacını azaltmak veya ortadan kaldırmak amaçlanır. İşlem sonrasında ise belirli bir süre kan sulandırıcı veya pıhtı önleyici ilaç kullanılması gerekebilir. Kullanılacak ilaçlar ve tedavi süresi hastaya ve kullanılan cihaza göre belirlenir.
LAA kapatma cihazı vücutta kalıcı mıdır?
Evet. Yerleştirilen LAA kapatma cihazı kalpte kalıcı olarak kalır. Zamanla cihazın üzeri vücudun kendi dokusuyla kaplanır.
LAA kapatma sonrası kanama riski azalır mı?
Uzun süreli kan sulandırıcı tedavinin bırakılabildiği hastalarda kanama riski azalabilir. Bu nedenle LAA kapatma özellikle kan sulandırıcı kullanamayan veya kanama riski yüksek atriyal fibrilasyon hastalarında önemli bir seçenek olabilir.
Watchman cihazı nedir?
Watchman, LAA kapatma işleminde kullanılan cihazlardan biridir. Sol atriyal appendiks adı verilen ve pıhtıların sık oluştuğu bölgenin girişini kapatarak pıhtının dolaşıma geçmesini önlemeyi amaçlar. Kullanılacak cihaz hastanın kalp yapısına ve klinik özelliklerine göre seçilir.
LAA kapatma cihazı varken MR çekilebilir mi?
Modern LAA kapatma cihazlarının çoğu belirli MR koşulları altında görüntülemeye uygundur. MR öncesinde cihazın marka ve modelinin radyoloji ekibine bildirilmesi gerekir.