Ameliyatsız ASD kapatma, kalbin iki üst odacığı arasındaki doğuştan açıklığın göğüs açılmadan, kasıktaki bir damardan girilerek özel bir cihaz yardımıyla kapatılması işlemidir.
Atriyal septal defekt kapatma işlemi, kalpte normalde birbirinden ayrılması gereken iki kulakçık arasındaki anormal kan geçişini ortadan kaldırır. Bu geçiş genellikle soldan sağa doğru olur ve zaman içinde sağ kalbin ve akciğer damarlarının normalden fazla yük taşımasına yol açabilir.
Kateterle ASD kapatma işleminin temel amacı bu gereksiz kan geçişini durdurarak kalbin üzerindeki kronik yükü azaltmaktır. Bu sayede nefes darlığı, çabuk yorulma ve efor kapasitesinde düşüş gibi belirtiler hafifleyebilir. Uygun hastalarda ameliyatsız ASD kapatma işlemi yüksek başarı oranına sahiptir ve çoğu kişi kısa sürede günlük yaşamına dönebilir.
Atriyal Septal Defekt (ASD) Nedir?
Atriyal septal defekt (ASD), kalbin sağ ve sol üst odacıkları arasındaki bölmede doğuştan bulunan bir açıklıktır. Bu açıklık nedeniyle kanın bir kısmı sol kulakçıktan sağ kulakçığa geçer ve sağ kalp ile akciğer damarları normalden fazla kan taşımak zorunda kalabilir. Küçük ASD’ler belirti vermeyebilirken, orta ve büyük açıklıklar zamanla nefes darlığı, çabuk yorulma ve ritim bozukluğu gibi sorunlara yol açabilir.
Atriyal septal defekt hakkında ayrıntılı bilgi için “ASD Nedir?” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Kateterle ASD Kapatma Kimler İçin Uygundur?
Kateterle ASD kapatma işlemi her atriyal septal defekt için uygun değildir. ASD kapatma kararında en önemli kriterlerden biri defektin tipi ve yapısal özellikleridir. Özellikle ostium sekundum tipi ASD, kateterle kapatma için en uygun formdur.
ASD kapatma işlemi genellikle sağ kalpte genişleme saptanan veya ileride kalp yükü oluşturma riski bulunan hastalarda önerilir. Sağ kulakçık ve sağ karıncıkta büyüme olması, defektin kalp üzerinde hemodinamik etkisi olduğunu gösterir. Bu durumda ameliyatsız ASD kapatma işlemi, hem mevcut belirtileri azaltabilir hem de uzun vadeli komplikasyon riskini düşürebilir.
Ameliyatsız ASD Kapatma Neden Önerilir?
Ameliyatsız ASD kapatma işlemi çoğu zaman belirti vermeyen ancak kalpte uzun vadeli yük oluşturan açıklıklar için önerilir. ASD açık kaldığında sağ kalp odacıkları yıllar boyunca gereksiz bir kan hacmi taşır. Bu kronik hacim yükü zamanla sağ kalp genişlemesine ve ilerleyen yaşlarda ritim bozukluklarına zemin hazırlayabilir.
ASD kapatma işlemi sonrasında sağ kalbe binen yük azalır ve birçok hastada sağ kalp boyutları zaman içinde normale yaklaşır. Kateterle ASD kapatma özellikle zamanında yapıldığında, akciğer damar basıncında kalıcı yükselme gelişmesini önlemeye yardımcı olabilir ve ileri yaşta ortaya çıkabilecek ritim bozukluğu riskini azaltabilir.
İşlem Öncesi Değerlendirme
ASD kapatma işlemi planlanmadan önce ayrıntılı kardiyak değerlendirme yapılır. Bu değerlendirme, ameliyatsız ASD kapatma işleminin güvenli ve uygun olup olmadığını belirlemek için gereklidir.
Ekokardiyografi, atriyal septal defektin boyutunu, yerini ve kenar yapısını gösterir. Transözofageal ekokardiyografi ise kateterle ASD kapatma planlanan hastalarda cihazın güvenli yerleşimi açısından daha ayrıntılı bilgi sağlar. Gerekli durumlarda akciğer damar basıncı ve kalp içi basınçlar da değerlendirilir.
Kateterle ASD Kapatma Nasıl Yapılır?
ASD kapatma işlemi genellikle hafif anestezi veya genel anestezi altında gerçekleştirilir. Kateterle ASD kapatma sırasında göğüs açılmaz ve açık kalp ameliyatı yapılmaz. Kasıktaki toplardamardan ince bir kateter kalbe ilerletilir ve atriyal septal defektin bulunduğu bölgeye ulaşılır.
Defekt ölçüldükten sonra uygun boyutta kapatma cihazı seçilir. ASD kapatma cihazı iki diskten oluşur ve açıklığın iki tarafına yerleşerek defekti kapatır. İşlem boyunca ekokardiyografi ile görüntüleme yapılır ve cihazın doğru pozisyonda olduğu doğrulandıktan sonra sistem serbest bırakılır.
Ameliyatsız ASD kapatma işlemi çoğu hastada bir ila iki saat içinde tamamlanır ve hasta genellikle kısa sürede ayağa kalkabilir.
İşlem Sonrası Süreç
ASD kapatma işlemi sonrasında hasta birkaç saat gözlem altında tutulur. Kateterle ASD kapatma yapılan hastalarda kasık giriş bölgesinde hafif hassasiyet görülebilir ancak bu genellikle kısa sürede düzelir.
Ameliyatsız ASD kapatma sonrası kalp dokusu zamanla cihazın yüzeyini kaplar. Bu süreçte doktorunuz belirli bir süre kan sulandırıcı veya pıhtılaşmayı azaltıcı ilaç önerebilir. Bu ilaçlar, ASD kapatma cihazının güvenle dokuyla bütünleşmesini destekler.
Kateterle ASD Kapatmanın Cerrahiye Göre Avantajları
Kateterle ASD kapatma işlemi açık kalp ameliyatına göre daha az invazivdir. Ameliyatsız ASD kapatma yönteminde göğüs kemiği açılmaz ve büyük cerrahi kesi oluşmaz. Bu nedenle iyileşme süresi genellikle daha kısadır ve hastanede kalış süresi azalır.
Uygun anatomide ASD kapatma işlemi yüksek başarı oranına sahiptir. Günümüzde birçok merkezde uygun hastalarda ilk tercih kateterle ASD kapatma olmaktadır.
Kontroller ve Uzun Vadeli Takip
ASD kapatma işlemi sonrasında düzenli kardiyoloji kontrolleri önemlidir. Kateterle ASD kapatma sonrası yapılan ekokardiyografi kontrollerinde cihazın yerleşimi, kalpte kaçak olup olmadığı ve sağ kalbin toparlanma süreci değerlendirilir.
Ameliyatsız ASD kapatma yapılan hastaların büyük çoğunluğunda uzun vadeli sonuçlar oldukça iyidir ve yaşam kalitesi belirgin şekilde artar.
Ameliyatsız ASD Kapatma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ameliyatsız ASD kapatma güvenli bir işlem midir?
Uygun hastalarda kateterle ASD kapatma oldukça güvenli kabul edilir. Deneyimli merkezlerde başarı oranı yüksektir ve ciddi komplikasyon riski düşüktür.
ASD kapatma işleminden sonra hastanede ne kadar kalınır?
Kateterle ASD kapatma sonrası hastalar çoğu zaman bir gün içinde taburcu edilir. İyileşme süreci açık cerrahiye göre genellikle daha hızlıdır.
ASD kapatma işleminden sonra spor yapılabilir mi?
İşlem sonrası kontroller normalse çoğu hasta günlük aktivitelerine ve spora dönebilir. Ancak egzersiz planı mutlaka kardiyoloji kontrolünden sonra belirlenmelidir.
ASD kapatma cihazı vücutta hissedilir mi?
Hayır. ASD kapatma cihazı kalp içinde kalır ve dışarıdan hissedilmez. Zamanla kalp dokusu cihazın üzerini kaplayarak kalıcı hale gelir.
ASD kapatma sonrası tekrar delik oluşur mu?
Uygun hastalarda kapatma sonrası tekrar açıklık oluşması nadirdir. Düzenli kontrollerle cihazın yerleşimi ve olası kaçaklar izlenir.
Her ASD ameliyatsız kapatılabilir mi?
Hayır. Defektin tipi, büyüklüğü ve kalpteki konumu bu kararı belirler. Bazı ASD tiplerinde cerrahi kapatma daha uygun olabilir.